Κράσι Χερσονήσου, πλατάνια παραδοσιακό χωριόΤο Κράσι είναι ένα παραδοσιακό, ορεινό χωριό σε υψόμετρο 600 μ, σε απόσταση 46 χλμ βορειοδυτικά από το Ηράκλειο και βρίσκεται στους πρόποδες του όρους Σελένα(1559μ). Βρίσκεται πάνω από την Σταλίδα και μόλις 8 χλμ μετά από τον Μοχό στον δρόμο για το Οροπέδιο Λασιθίου. Ο επισκέπτης, ανεβαίνοντας τον ανηφορικό και γεμάτο στροφές δρόμο με κατεύθυνση το Κράσι, έχει την ευκαιρία να θαυμάσει την πανοραμική θέα της βόρειας ακτογραμμής του Δήμου Χερσονήσου.

Στα βορειοανατολικά του χωριού, στους πρόποδες του όρους Σελένα ,συναντάμε ένα δάσος που αποτελείται κυρίως από αζιλάκους και σπάνιους πρίνους που απαντώνται κυρίως στην Κρήτη. Το δάσος είναι επισκέψιμο μέσω μονοπατιών που ξεκινούν από το Κράσι αλλά και τα Μάλια. Το έδαφος στην περιοχή χαρακτηρίζεται πετρώδες με εξαίρεση το μικρό οροπέδιο στα πόδια του οικισμού ,στην βόρειο ανατολική του πλευρά, που αν και μικρό σε έκταση, έχει πολύ εύφορο έδαφος. Το Κράσι είναι ένας αγροτικός οικισμός με κύρια απασχόληση των κατοίκων την ελαιοκαλλιέργεια και την κτηνοτροφία.

Από αρχαιολογικής άποψης, ένα από τα αξιοθέατα της περιοχής είναι ένας Πρωτομινωικός Τάφος, που ανακαλύφθηκε το 1929 από τον Σπυρίδων Μαρινάτο και βρίσκεται στη θέση Αρμί, μετά το δυτικό άκρο του χωριού, σε απόσταση 300μ. από την εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου. Πρόκειται για ένα κυκλικό θολωτό τάφο με κυκλαδική επίδραση που περιείχε διάσπαρτα οστά και όστρακα της Μινωικής περιόδου. Αρχαιολογικές έρευνες αποκάλυψαν οικιστικά και ταφικά κατάλοιπα των μινωικών χρόνων στην ευρύτερη περιοχή. Αναφορές σε ενετικές απογραφές επιβεβαιώνουν την μακραίωνη ιστορία του Κρασίου, σε συμβόλαια του 1280 Crassi καθώς και το 1583 όπου είχε 169 κατοίκους (Καστροφύλακας, Κ94), ενώ στην περίοδο της Τουρκοκρατίας δεν κατοικούσαν Τούρκοι.

Κράσι Χερσονήσου, πλατάνια παραδοσιακό χωριόΌσον αφορά το Κράσι, φτάνοντας κανείς στην πλατεία του χωριού, θα δει να δεσπόζουν στο τοπίο οι 3 πελώριοι πλάτανοι και οι Βρύσες. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ο μεγαλύτερος ,ο υπεραιωνόβιος πλάτανος ηλικίας 2400 ετών που βρίσκεται δίπλα από τη “Μεγάλη Βρύση” η οποία αποτελείται από δυο πηγές που τρέχουν καθαρό νερό όλο το χρόνο. Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

Είναι επίσης γνωστό ότι ο Νίκος Καζαντζάκης πέρασε αρκετά καλοκαίρια της δεκαετίας του 1910-1920 με την παρέα του στο Κράσι, όπου είναι και τόπος καταγωγής της συζύγου του Γαλάτειας Αλεξίου. Στο Κράσι ηρεμούσε και εμπνεόταν και αυτό διαφαίνεται στα έργα του όπως στον “Καπετάν Μιχάλη” όπου αρκετές σκηνές εκτυλίσσονται στη σκιά του γέρικου πλατάνου, στη Σελένα. Άνθρωποι του πνεύματος και των γραμμάτων επέλεγαν το Κράσι για ανάπαυση αλλά και σαν χώρο έμπνευσης και δημιουργίας. Έτσι δημιουργήθηκε στο χωριό “ Το Σπίτι της Λογοτεχνίας “ το 2009 όπου στεγάστηκε σε ένα κτίριο του 1882 και διαμορφώθηκε από την τεχνική διεύθυνση του Δήμου ώστε να μπορεί να φιλοξενεί νέους συγγραφείς και ανθρώπους του πνεύματος. Στην Ευρώπη υπάρχουν 13 σπίτια λογοτεχνίας. Οι χώρες που συμμετέχουν είναι: Γερμανία, Βέλγιο, Ισπανία, Γαλλία, Μ. Βρετανία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιρλανδία, Ιταλία, Ολλανδία, Σλοβακία, Σουηδία. Το 2000 δημιουργήθηκε και το Δίκτυο Διεθνών Κέντρων Μεταφραστών Λογοτεχνίας.

Κράσι Χερσονήσου, πλατάνια παραδοσιακό χωριόΜια βόλτα στα γραφικά στενά του χωριού όπου υπάρχουν πετρόκτιστα σπίτια κρητικής αρχιτεκτονικής και καλοδιατηρημένες ιστορικές εκκλησίες φτάνει για να νιώσει ο επισκέπτης την ζεστασιά και την φιλοξενία των τοπικών κατοίκων. Στο Κράσι υπάρχουν αρκετά καφενεία και παραδοσιακές ταβέρνες που φημίζονται για τα παραδοσιακά φαγητά τους ψημένα σε ξυλόφουρνους.

Ο οικισμός του Κρασίου ανήκει σε προστατευόμενη φυσική περιοχή NATURA 2000, η οποία χρήζει συνολικής προστασίας και διαχείρισης,ενώ ο μνημειακός πλάτανος ανακηρύχτηκε με το προεδρικό διάταγμα 29/8/2011 ως διατηρητέο μνημείο φύσης.