ΓωνιέςΤο χωριό Γωνιές βρίσκεται στην ενδοχώρα του Δήμου Χερσονήσου. Είναι κτισμένο αμφιθεατρικά στους δυτικούς πρόποδες του βουνού Σελένα, σε υψόμετρο 290μ., στο δρόμο προς το Οροπέδιο Λασιθίου. Βρίσκεται νοτιοανατολικά του Ηρακλείου σε απόσταση 35 χλμ. και 15 χλμ. από το Λιμάνι Χερσονήσου. Πήρε το όνομά του από τη θέση του χωριού, καθώς βρίσκεται στην ανατολική γωνιά της περιοχής που ονομάζεται Λαγκάδα.

Το χωριό αναφέρεται πρώτη φορά σε ενετικό κείμενο του 1283. Το 1333 μαζί με το χωριό Κράσι και το μοναστήρι της Κεράς αποτελούσαν φέουδο του Λατινικού Πατριαρχείου της Κωνσταντινουπόλεως και ο Καθολικός Επίσκοπος είχε το δικαίωμα να το εκμισθώνει. Άξιο αναφοράς είναι ότι από τις Γωνιές κατάγονται πολλοί αγωνιστές που έδρασαν κατά την Τουρκοκρατία. Κατά την διάρκεια των κρητικών επαναστάσεων ήταν το επαναστατικό κέντρο της Ανατολικής Πεδιάδας και υπέστη πολλές φορές τα αντίποινα των Τούρκων.

Πάνω από το χωριό Γωνιές στο βορειότερο άκρο του όρους Λουλουδάκι, ανακαλύφθηκε ο οικισμός Φλεκτρό στα 900 μέτρα υψόμετρο, που χρονολογείται την περίοδο 1200-800 π.Χ.. Σήμερα στο Φλεκτρό υπάρχουν σκόρπια όστρακα και ερείπια από τοιχοποιίες και τετράγωνα δωμάτια. Πιθανόν να λειτούργησε σαν ακρόπολη και φρούριο για να προστατέψουν τους κατοίκους από εχθρικές επιδρομές. Η θέα από το Φλεκτρό είναι εντυπωσιακή καθώς φαίνεται όλη η κοιλάδα της Λαγκάδας με τα χωριά της, η βόρεια πλευρά των Λασιθιώτικων βουνών και το Κρητικό πέλαγος.

Οι Γωνιές είναι ένα καταπράσινο χωριό, με πυκνή βλάστηση, περιστοιχισμένο από καρυδιές, βελανιδιές, αρωματικά και θεραπευτικά βότανα και με πολλές φυσικές ομορφιές όπως φαράγγια, σπήλαια, ρεματιές και πηγές με τρεχούμενο νερό σχεδόν όλο το χρόνο.
Σε μικρή απόσταση από το χωριό ξεκινούν δυο πανέμορφα φαράγγια, το Φαραγγούλι και το φαράγγι της Ρόζας. Το φαράγγι της Ρόζας είναι από τα ωραιότερα φαράγγια της Κρήτης και αποτελεί παρακλάδι του φαραγγιού της Αμπέλου. Το περιπατητικό μονοπάτι τους ξεκινά από τις Γωνιές και ανεβαίνει μέχρι το χωριό Κερά.

Στην ευρύτερη περιοχή, στοιχεία παράδοσης και γραφικότητας του χωριού, αποτελούν οι παλιοί πετρόκτιστοι ανεμόμυλοι που σήμερα σώζονται μόνο τα ερείπια τους. Γύρω από το χωριό υπάρχουν πολλά ξωκλήσια, όπως ο Αφέντης Χριστός στην Άμπελο, η Αγία Μαρίνα στους Στόλους, ο Άγιος Ραφαήλ στο Ξηροκάμπι και η εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου στην θέση Κάμπου που στο εσωτερικό τους κοσμούν σημαντικές και αξιοζήλευτες αγιογραφίες. Στην πλατεία του χωριού βρίσκεται η παλιά δίκλιτη εκκλησία του Αγίου Γεωργίου και του Ευαγγελισμού, ο οποίος είναι ο πολιούχος του χωριού.

Ο επισκέπτης αξίζει να επισκεφτεί το παραδοσιακό κτίριο που στεγάζει το νηπιαγωγείο του χωριού καθώς και την πλατεία με τους γέρικους πλατάνους και τα παραδοσιακά καφενεία και μαγαζιά. Επίσης μπορεί να κάνει μία βόλτα στα σοκάκια του χωριού για να θαυμάσει τα παλιά παραδοσιακά του σπίτια.

Επιπλέον, παραδοσιακό στοιχείο του χωριού αποτελεί και το εργαστήρι παρασκευής μελιού που βρίσκεται στην καρδιά του χωριού. Ντόπιοι και επισκέπτες μπορούν να επισκεφτούν το εργαστήρι και να γνωρίσουν την διαδικασία παρασκευής του μελιού αλλά και να αγοράσουν μέλι.

Ένα ακόμη σημείο αναφοράς στις Γωνιές είναι και το σπίτι του κ. Γιάννη Βυνιχάκη που βρίσκεται απέναντι από την εκκλησία της Παναγίας της Μάχας. Αποτελεί ένα χώρο που έχει διαμορφώσει κατάλληλα ο ίδιος για να φιλοξενεί προσωπικότητες. Παλαιότερα επί τουρκικής κατοχής το σπίτι του αποτελούσε κρησφύγετο για πολλούς επαναστάτες, φυγάδες και διάσημες προσωπικότητες. Αυτό μάλιστα φαίνεται από τις φωτογραφίες και τα αποφθέγματα που κοσμούν τον τοίχο της οικείας. Ακόμη και σήμερα αποτελεί στέκι φιλοξενίας επισκεπτών που σταματούν να ξεκουραστούν, πίνοντας μια ρακή και τρώγοντας παραδοσιακούς ξηρούς καρπούς.

Ο δραστήριος πολιτιστικός σύλλογός Γωνιών διοργανώνει καθ’ όλη την διάρκεια του χρόνου παραδοσιακά κρητικά γλέντια και καθιερωμένα πανηγύρια αλλά και κατά τους καλοκαιρινούς μήνες και κυρίως τον Δεκαπενταύγουστο πραγματοποιούνται πολλές εκδηλώσεις στο χωριό που προσελκύουν πλήθος επισκεπτών.